گام چیست؟ – بخش هشتم : گام مینور مجاری /Hungarian Minor

گام مینور طبیعی، از گام های پر استفاده موسیقی راک و زیرشاخه های اونه. در کنار این گام، اکثر ما نوازنده ها از گامهایی مثل مینور هارمونیک و یا مدهایی مثل Phrygian و Dorian هم در زمانهایی که ترجیح بدیم صدایی کمی متفاوت به نسبت مینور طبیعی داشته باشیم استفاده میکنیم. ولی اگه دلمون بخواد بریم سراغ یه گام کمتر شنیده شده چی؟ اون موقع یکی از انتخاب های ما استفاده از گام مینور مجاری یا Hungarian Minor خواهد بود. همونطور که مطمئنا میدونیم یک گام مینور طبیعی یا Natural Minor به مجموعه ای از نتهای پشت سر هم به طول یک اکتاو گفته میشه که بین درجات دوم و سوم و پنجم و ششم فاصله نتها نیم پرده و بین سایر نتها فاصله هایی یک پرده ای داشته باشیم. برای مثال چیزی مثل شکل زیر که به ما یک اکتاو از گام Aminor رو خواهد داد:

حالا کافیه دو نت از این گام رو دستخوش تغییر کنیم. اول درجه هفتم یعنی نت G رو نیم پرده زیر کنیم و تبدیل به سل دیز بشه، تا این لحظه عملا گام ما تبدیل به Harmonic Minor شده. توی قدم بعدی درجه چهارم گام رو (یعنی نت “ر” یا D) رو هم نیم پرده زیر کنیم و به “ر دیز” برسیم. به گام حاصله Hunarian Minor میگوییم. چیدمان این گام با نت پایه روی سیم شش گیتار به شکل زیر درخواهد اومد:

اگه این گام روی سازتون اجرا کنید میبینید که صدای خیلی Exotic و کولی وار و شرقی ای داره. تا حدودی شبیه به هارمونیک مینور ولی وجود درجه چهار افزوده کمی مرموزترش میکنه. (شاید کمی مثل Lydian)

خب حالا قدم بعدی این خواهد بود که این گام رو Harmonize کنیم تا بتونیم به آکوردهای مجاز در گام برسیم، اگر عبارت Harmonize براتون ناآشناست به صورت خلاصه میشه اینطور گفت که با انتخاب هر کدام از نتهای گام به عنوان نت Root یک آکورد و ساختن پشته های سه تایی (و یا چهارصدایی و یا بیشتر) میتونیم برای هر کدام از درجات گام به آکوردی برسیم که نتهای اون آکورد در دل گام باشه و در چهارچوب گام مورد نظر ما صدای درستی بده. مثال فعلی ما گام A Hungarian Minor هست که شامل نتهای زیره:

البته در اینجا به علت فرم فواصل گام که نیم پرده های بیشتری به نسبت گامهای متداول تری مثل مینور یا ماژور داریم ساخت آکوردها کمی متفاوت تر میشه. به ترتیب همونطور که میشه دید برای درجه اول گام A با انتخاب نتهای یکی در میان گام به نتهای A C E خواهیم رسید که یک آکورد لامینور – Am به ما میده، درجه دوم کمی پیچیده تر خواهد بود، انتخاب نتهای B D# F عملا ما رو به آکوردی با درجه سوم بزرگ و درجه پنجم کاسته میرسونه که خب شاید کمی غریب باشه، در صورتی که چهارمین نت گام یعنی A رو هم به این آکورد اضافه کنیم عملا آکورد نمایان یا دومینانتی با درجه پنجم کاسته خواهیم داشت B7b5.

درجه سوم با نتهای C E و G# عملا ما رو به یک آکورد دو افزوده یا C Augmented میرسونه، اما برای درجه چهارم با نت پایه D# کار عجیبتر خواهد بود. به صورت سه صدایی نتهای D# F A رو خواهیم داشت که به علت اینکه فاصله D# تا F فقط یک پرده است (دوم بزرگ) عملا به آکوردی با این تونالیته نمیرسیم. میتونیم با اضافه کردن C و به صورت چهارصدایی به یک فا نمایان 7 با نت بم D# (که همون آنارمونیک Eb خواهد بود) برسیم. یعنی F7/D#

برای درجات پنجم، ششم و هفتم کار راحت تره. به ترتیب به Emajor (با نتهای E G# B)، و Fmajor (با نتهای F, A, C) و G#minor (با نتهای G# B D# .) میرسیم.

به صورت خلاصه:

برای اولین Chord Progression یا توالی آکوردی در این گام میتونیم از درجات اول، ششم، هفتم و پنجم استفاده کنیم. یعنی به ترتیب آکوردهای لامینور یا لامینور 7 (در صورت تمایل به استفاده از آکوردهای چهارصدایی)، فا ماژور یا فا ماژور7، سل دیز مینور یا سل دیز مینور 6، و می ماژور یا می ماژور7. روی این چرخه میشه در گام A Hungarian Minor بداهه نوازی و یا Improvise کرد.

ایده متفاوت تری که میشه داشت نوشتن یک توالی آکوردی با سه آکورد اول تا سوم گام یعنی Am7 ، B7b5 و C aug خواهد بود، با ذکر این نکته که تاکید روی بیس نت A برای هر سه آکورد منظور بشه. به عبارت دیگه این سه آکورد رو داشته باشیم:

Am7 – B7b5/A – C+/A

فضای این گام در عین صدای کولی وار و تم شرقی که داره به علت وجود درجه 4 افزوده و سوم کوچک صدای متزلزل و تیره ای هم به شما میده که میتونه برای فضاهای مضطرب تر و یا موزیک متال مناسب باشه. امیدوارم به کارتون بیاد.

تا بعد…

نویسنده : سهیل زرین کلک