گام چیست؟ – بخش دهم : مد دورین (Dorian)

وقتی راجب مدهای کلیسایی صحبت میکنیم باید این رو در نظر بگیریم که انگار راجب یک گام مجزا صحبت میکنیم. منظور از مد (Mode)، همون گام یا دستگاه موسیقی خودمون هست. بنابراین نیاز نیست که حتمن مدهای کلیسایی رو با توجه به اینکه از چه گام ماژوری اومدن بررسی کنیم اما با این حال دو دیدگاه رو میتونیم برای بررسی مدها در نظر بگیریم : حالت اول، هر مد به صورت مستقل و حالت دوم، به صورت زیر مجموعه‌ی از گام ماژور.

اول بیاین به حالت دوم بپردازیم. اگر ما از دومین نت هر گام ماژوری، شروع به نوشتن نت‌ها به همون ترتیب کنیم، به گام یا مد به دست اومده میگیم مد دورین / Dorian Mode

یعنی اگر گامی مثل دو ماژور داشته باشیم که نت‌هاش شامل نت‌های زیر باشه :

C Major : C D E F G A B C

زمانی که از دومین نت گام شروع کنیم به مد ر دورین میرسیم :

D Dorian : D E F G A B C D

این دیدگاه شاید راحت‌ترین دیدگاه برای نگاه کردن به مدها باشه اما طرز استفاده از اونها رو به ما نشون نمیده. ما برای بررسی مد‌ها باید هر مد رو به صورت مستقل نگاه کنیم و نسبت به یک گام ماژور یا مینور (چون خیلی بیشتر ازشون استفاده کردیم و درک بیشتری ازشون داریم) مقایسه‌شون کنیم.

برای مثال ما میتونیم مد دورین رو با گام مینور (یا همون مد Aeolian) مقایسه کنیم. چرا مینور؟ چون فواصلی که عملن باعث شکل گرفتن یک گام میشه (در بیشتر مواقع فواصل سوم، ششم و هفتم)، بین این دو گام یا مد، مشترک هست. بیاین برای مثال لا مینور رو با لا دورین مقایسه کنیم :

در اینجا یک گام لا مینور داریم که نت‌های : “لا سی دو ر می فا سل” را داراست. در ادامه لا دورین رو میبینیم، که یک گام مینور هست به همراه درجه ششم بزرگ (Major 6th) یعنی نت‌های لا دورین میشه : “لا سی دو ر می فادیز سل”

درجه ششم بزرگ رو میتونیم از دو دیدگاه نگاه کنیم : اول ششمین نت از گام ماژور، یا فاصله 4.5 پرده از نت شروع کننده (Tonic)

پس میتونیم مد دورین رو یک گام مینور با درجه ششم ماژور تعریف کنیم!